Yıllardır Çalıyorum Ama İlerlemiyorum: Nerede Tıkandınız?

“Üç yıldır çalıyorum ama iki yıl öncekinden iyi değilim.” Bu cümle neredeyse hep doğrudur — ve neredeyse hiçbir zaman yetenek eksikliğiyle ilgili değildir.

Önce şunu ayıralım: plato mu, durgunluk mu?

Plato normaldir. Müzikte gelişim merdiven gibidir: birkaç ay hızlı yükselir, sonra düzleşir. O düzlükte beyin arka planda pekiştirme yapar; dışarıdan ilerleme görünmez ama içeride bir şey oluyordur. Plato birkaç hafta, en fazla birkaç ay sürer.

Durgunluk başkadır: bir yılı geçmişse ve çalışma düzeniniz değişmemişse, o artık plato değil — sistem hatası.

Beş yaygın tıkanma sebebi

1. Tekrar ediyorsunuz, çalışmıyorsunuz

En sık olanı bu. Bildiğiniz parçaları baştan sona çalmak çalışma değildir; keyifli bir tekrardır ve sizi ancak bugünkü seviyenizde tutar. Gerçek çalışma, yapamadığınız kısmın üzerine gitmektir — ve tanım gereği rahatsız edicidir.

Çözüm: her çalışmanın en az yarısı yapamadığınız bir pasaja ayrılmalı. Dört ölçüyü yavaş, ayrıştırarak, on kez.

2. Temel bir eksik tavan yaratıyor

Çoğu orta düzey tıkanmasının altında aynı iki şey var: ritim ve nota okuma. Kulağıyla çalan bir öğrenci bir yere kadar hızla ilerler, sonra duvara toslar — çünkü yeni parçaları ezberleyerek çözmek belli bir zorlukta imkânsızlaşır.

Çözüm: geç kalmış hissettirse de solfeje dönmek. Altı ay geri gidiyormuş gibi hissettirir, sonrasında iki yıl kazandırır.

3. Metronom kullanmıyorsunuz

Metronomsuz çalışan kişi, zorlanacağı yerde farkında olmadan yavaşlar. Bu, hatanın üstünü örter ve yıllarca aynı hatayı pekiştirir. Kaydedip dinlediğinde çoğu kişi şaşırır.

Çözüm: zor pasajı çalabildiğiniz en yavaş tempoda hatasız çalın, sonra beşer vuruş artırın. Hata gelirse geri dönün.

4. Çalışma sıklığı yanlış

Haftada bir kez üç saat çalışan kişi, her gün yirmi dakika çalışandan belirgin şekilde geride kalır. Motor öğrenme sıklığa duyarlıdır, toplam süreye değil. Bunu 15 dakika kuralı yazımızda ayrıntılandırmıştık.

5. Kimse sizi dinlemiyor

Tek başına çalışan kişi kendi hatasını duyamaz — çünkü kulağı o hataya alışmıştır. Yıllardır ders almadan ilerlemeye çalışanlarda tıkanmanın en sessiz sebebi budur. Sürekli ders almak şart değil; ara ara dışarıdan bir kulak yeter.

Kendi kendinize yapabileceğiniz teşhis

• Son üç ayda yeni bir parça bitirdiniz mi? Hayırsa: tekrar tuzağı.
• Metronomla çalabiliyor musunuz? Hayırsa: ritim tavanı.
• Yeni bir notayı kendiniz çözebiliyor musunuz? Hayırsa: okuma tavanı.
• Kendi kaydınızı dinlediniz mi? Hayırsa: geçen hafta dinleyin, cevabın yarısı orada.
• Çalışmanızın kaçta kaçı sevdiğiniz parçalar? %70'in üstündeyse: konfor alanı.

Ders mi almalıyım, teşhis mi?

İkisi aynı şey değil. Başlangıç düzeyindeki biri için cevap düzenli derstir. Ama yıllardır çalan biri için çoğu zaman gereken şey haftalık ders değil, tek seferlik bir teşhis: neyi yanlış çalıştığınızın dışarıdan söylenmesi ve çalışma düzeninin yeniden kurulması.

Müzik koçluğunda yaptığımız tam olarak bu: çalıyorsunuz, dinliyorum, nerede tıkandığınızı söylüyorum ve yazılı bir çalışma planı çıkarıyoruz. Bir seans çoğu zaman yetiyor.