Şarkı Söylemeyi Öğrenmek Mümkün mü? "Sesim Yok" Diyenlere

Şan dersine gelen yetişkinlerin büyük kısmı ilk cümleyi özür gibi kuruyor: "Sesim yok ama çok istiyorum." Kısa cevap: şarkı söylemek, doğuştan gelen bir hediye değil, öğrenilen bir beceridir. Uzun cevap aşağıda — ve dürüst.

"Sesim yok" aslında ne demek?

Bu cümleyi kuran üç kişiyi dinlediğimizde üç farklı şey duyuyoruz:

• Perdeyi tutturamıyorum. Notanın biraz altında ya da üstünde kalıyorsunuz. Adı entonasyon; kulakla sesin arasındaki bağlantı henüz kurulmamış. En hızlı düzelen problem budur.
• Sesim bir yere kadar çıkıyor, sonra bitiyor. Ses aralığınız dar görünüyor. Çoğu zaman aralık dar değil, nefes desteği ve rezonans olmadığı için üst bölge kullanılamıyor.
• Sesimi beğenmiyorum. Tını meselesi. Telefondan kendi sesini dinleyen herkes önce irkilir; bu, sesin kötü olduğunu değil, kemik iletimiyle duyduğunuz sesin kaydedilenden farklı olduğunu gösterir.

Üçünün ortak noktası şu: hiçbiri "yetenek" değil, teknik. Teknik de öğretilir.

Öğrenilebilen üç şey

Nefes. Ses, nefesin üzerinde taşınır. Omuzları kaldırmadan, karından alınan destekli nefes kurulmadan hiçbir tiz nota sağlıklı çıkmaz. Diyafram nefesi ilk haftaların konusudur ve evde çalışılabilir.

Perde. Piyanoda çalınan tek bir notayı sesle eşleştirmek, sonra iki notayı, sonra kısa bir ezgiyi… Kulak bir kastır; solfej desteğiyle haftalar içinde ölçülebilir şekilde gelişir.

Rezonans. Aynı nota göğüsten, maskeden ya da kafadan "yerleştirilerek" söylenebilir. Sesinizin gerçek rengi burada ortaya çıkar; çoğu öğrencinin "benim sesim bu muymuş?" dediği hafta rezonans haftasıdır.

Ne kadar sürer?

Haftada bir 45 dakikalık ders ve düzenli ev çalışmasıyla, sıfırdan başlayan bir yetişkin 3–5 ayda tek oktavlık kolay bir şarkıyı doğru perde ve nefes desteğiyle baştan sona söyleyebilir hâle gelir. Bu, ses eğitimi müfredatımızın birinci seviye çıktısıdır — ve "sesim yok" diyenlerin neredeyse tamamı bu çıtayı geçer.

Süreyi kısaltan şeyler: haftada iki ders, her gün 10 dakikalık nefes ve ısınma, sevdiğiniz bir şarkıyla çalışmak. Süreyi uzatan şeyler: sadece derste söylemek, kendinizi hiç kaydetmemek, YouTube'dan rastgele egzersiz toplamak.

Evde üç dakikalık test

• Telefonunuza, hiç bilmediğiniz değil, iyi bildiğiniz bir şarkının nakaratını kaydedin. Bir gün sonra dinleyin. Perde mi kayıyor, ses mi kısılıyor, nefes mi yetmiyor — not alın.
• Bir piyano uygulamasından tek bir nota çalın ve "a" hecesiyle aynı notayı tutmaya çalışın. Bir iki denemede oturuyorsa kulağınız yerinde demektir.
• Aynı notayı önce fısıltıya yakın, sonra rahat, sonra biraz güçlü söyleyin. Güçlendikçe boğazınız sıkışıyorsa problem seste değil, itme biçiminde.

Bu üç gözlemi deneme dersine getirin; eğitmenin ilk 15 dakikada yaptığı seviye tespiti tam olarak bunları ölçer.

Kendi kendine başlayanların üç hatası

Videodan egzersiz toplamak. İnternette yüzlerce "ses aralığını genişletme" videosu var; sorun, hangisinin sizin sesinize uyduğunu bilmemeniz. Bir tenor için doğru olan egzersiz bir alto için zorlamadır. Egzersiz seçimi seviye tespitiyle başlar.

Şarkıyı orijinal tonda söylemek. Kayıttaki ton şarkıcının sesine göre seçilmiştir. Kendi tonunuzu bilmeden "çıkmıyor" demek, başkasının ayakkabısıyla koşup "ayağım kötü" demeye benzer. Şarkı iki üç ses aşağı ya da yukarı taşındığında çoğu problem kaybolur.

Güç için bağırmak. Boğazla itilen ses birkaç şarkıda gider; nefesle taşınan ses bir gece boyunca dayanır. Kısılma, çatlama ve tizde kalmanın ayrıntısı ses neden kısılır yazısında.

Gerçekten zor olan tek durum

Şarkı söylemeyi öğrenemeyen insan çok nadirdir: müzikal perde ayrımı yapamayan, konuşma sesiyle ezgi arasında bağ kuramayan çok küçük bir grup vardır ve bu kişiler çoğu zaman bunu kendileri de bilir. "Sesim yok" diyen herkes bu gruba girmez; aksine, o cümleyi kuranların büyük çoğunluğu sadece hiç denememiş ya da yanlış denemiştir.

Deneme dersinde sesinizi bir de biz dinleyelim: şan dersi sayfamızda programı görebilir, yetişkin başlangıcı yazımızda gerçek örnekleri okuyabilirsiniz.

Sık sorulanlar